• Inspiracje,  Opinie

    Las Izerski

    […] Za krainą kosodrzewiny rozciąga się ogromny i pierwotny las izerski. Setki tysięcy, miliony gigantycznych pni sosen i świerków, przewróconych przez wichury, leżą porozrzucane wokoło we wspaniałym nieładzie. Porośnięte mchem korzenie sterczą na wysokość połowy domu, przedstawiając sobą najfantastyczniejsze kształty, podczas gdy delikatny podszyt wachluje śpiące monstra szeleszczącymi liśćmi. Ciemny bluszcz i ponure zimozieleńce rozpościerają pośród nich swe ramiona, a srebrzyste połacie pstrej przylaszczki lśnią w wiecznym mroku nieprzeniknionego lasu. (…) W dole Izera z szumem toczy swe ciemne wody po granitowych głazach; po obu stronach wznoszą się wysokie sosny, smukłe i we własne wdzięczne draperie przystrojone. Poniżej, pośród falujących buków i brzóz, tkwią upiorne kikuty, to przypominające walczących gigantów,…

  • Inspiracje,  Opinie

    Zbocze doliny Mielnicy

    […] Pierwszą wspaniałą puszczą, przez którą niczym przez przedsionek szlismy do starego lasu, było zbocze doliny Mielnicy (…). Porasta je gęstwina, na którą składają się świerki, połacie jeżyn, ogromne paprocie (Aspidium filix-femina i Aspidium spinulosum), kępy śmiałka darniowego (Aira cespitosa) oraz inne trawy, co razem tworzy dzicz o niespotykanej skali. Pomiędzy tym wszystkim tkwią liczne pnie martwych drzew, głazy i bloki skalne i wędrowiec, który nie znalazłby wąskiej, na poły zarośniętej ścieżki, którą prowadził nas teraz leśniczy, musiałby zawrócić. (…) Pomiędzy świerkami widzi się piękne okazy krzepkich jodeł i jaworów, do wyrośnięcia których człowiek ręki nie przyłożył. […] Ratzeburg Julius (1841) /w/: Marcin Wawrzyńczak (wybór), Podróżnicy w Górach Olbrzymich. Antologia…

  • Inspiracje,  Opinie

    Widzenie pejzażu

    […] W ciągi trzech wieków w postrzeganiu gór prze mieszkańców Zachodu dokonała się niezwykła rewolucja. Cechy, które wcześniej budziły odrazę – stromizna, odosobnienie, śmiertelne niebezpieczeństwa – zaczęto uważać za ich największe zalety. Mamy tu do czynienia z tak radykalną zmianą, że uświadamia nam ona kulturowe w znacznej mierze sposoby, w jakie reagujemy na krajobraz. Oznacza to, że kiedy patrzymy na pejzaż, nie postrzegamy tego, co się przed nami znajduje, lecz w dużej mierze to, co naszym zdaniem powinno się tam znajdować. Przypisujemy mu właściwości, których sam w sobie nie ma – na przykład okrucieństwo czy posępność – i stosownie do tego go oceniamy. […] Robert Macfarlane, cyt, za: Filip Springer…

  • Inspiracje,  Opinie

    Robota ciężka, ale ładny grosz

    […] Robota ciężka, ale ładny grosz góralowi przynosząca. Po czeskiej stronie zwłaszcza do majątku Semili należące wsie Polubny i Korenow stanowią znaczne ośrodki pozysku drewna. Ponieważ góry nie mają tam odpowiedniej wysokości i nachylenia, by rzecz inaczej urządzić, drewno jest saniami do Izery zwożone i stamtąd do Semil spławiane. Od saga, co obejmuje ścinkę, rżnięcie na kloce i łupanie, dostaje robotnik dwadzieścia krajcarów, a za przetransportowanie tego saga do rzeki z miejsca często o ponad godinę drogi oddalonego – krajcarów osiemnaście. W tym roku ze względu na wyjątkowo łagodną zimę i brak dostatecznej ilości śniegu, nie mogło całe ścięte drewno być z lasów wywiezione i czeka na zimę kolejną. Tym…

  • Inspiracje,  Opinie

    Witriolejnia

    […] Ilość drewna, jaką corocznie zużywa witriolejnia, jest ogromna, ale takie są też hrabiowskie lasy. Zwłaszcza wiosną wszystkimi strumieniami spławia się drewno i z najdalszych zakątków lasu docierają tu najpotężniejsze sztuki. […]  Christian Weiss (1794) /w/: Marcin Wawrzyńczak (wybór), Podróżnicy w Górach Olbrzymich. Antologia tekstów źródłowych z XVII – XX wieku, Wydawnictwo Wielka Izera & Schlesisches Muzeum, Chromiec – Görlitz 2020 s. 101

  • Inspiracje,  Opinie

    Droga prowadziła głównie przez las

    […] Droga prowadziła głównie przez las i ze względu na wiele głazów i kiepskich kładek była uciążliwa i niebezpieczna. Dziwił widok wielkiej ilości powalonych i gnijących drzew. W prześwitach pokazywały się budzące grozę skały. […] Adolf Traugott von Gersdorf (1765)  /w/: Marcin Wawrzyńczak (wybór), Podróżnicy w Górach Olbrzymich. Antologia tekstów źródłowych z XVII – XX wieku, Wydawnictwo Wielka Izera & Schlesisches Muzeum, Chromiec – Görlitz 2020 s. 49