O bójkach i pobiciach dyskusja na Uniwersytecie

Kraków. W dniu 8 czerwca 2016 r. w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego miałem po raz kolejny przyjemność spotkania się ze studentami tej uczelni. Koło Naukowe Kryminalistyki im. Prof. Tadeusza Hanauska zaprosiło mnie tym razem na dyskusję o bójkach i pobiciach w aspektach karnoprocesowych i kryminalistycznym.

Swoje wystąpienie rozpocząłem od krótkiej prezentacji zagadnienia wskazując m.in. na historyczne tło problemu, zakres regulacji prawnych w różnych okresach czasu i utrapienie współczesności, jakim są bójki stadionowe pseudokibiców oraz tzw. ustawki.

Przy tej okazji przypomniałem m.in. klasyczną definicję bójki, której istota polega na czynnym zatarg pomiędzy co najmniej trzema osobami, z których każda jest równocześnie atakującym i broniącym się. Wskazałem też, że warunkiem karalności jest udział w bójce lub pobiciu o takim charakterze i natężeniu, które stwarzają bezpośrednie, realne niebezpieczeństwo dla uczestników lub osób postronnych.

Warto też podkreślić, że w starciu, w którym co najmniej dwie osoby z własnej woli zadają sobie wzajemnie ciosy, żadna z nich nie może uwolnić się od odpowiedzialności karnej na podstawie kontratypu obrony koniecznej, gdyż powszechnie podzielana jest opinia, że uczestnikom bójki, w przeciwieństwie do ofiar pobicia, nie przysługuje prawo do obrony koniecznej.

W kontekście głośnych obecnie zdarzeń około stadionowych ciekawie ułożyła się dyskusja o tzw. ustawkach, czyli umówionej zawczasu walki pomiędzy osobami wywodzącymi się z określonych środowisk, charakterystycznej w szczególności dla osób z kręgów pseudokibiców. Nie dla wszystkich jest oczywiste, że każda z zasady ustawka wyczerpuje znamiona przestępstwa art. 158 kk.

Nie ulegało natomiast wątpliwości, że zjawisko powinno zostać poddane badaniom naukowym.

Jan WOJTASIK