[…] Kompleks niższości Polaków polegał na tym, że sądziliśmy, iż bez własnego, niepodległego państwa lub beznadziejnych prób jego odbudowano z bronią w ręku przestaniemy być narodem. 

[…] Kompleks nie uzasadnionej wyższości przeszkadzał nam powiedzieć sobie w okresie od roku 1775 do 1918: jesteśmy narodem małym i słabym w stosunku do sąsiadów dużych i silnych.

[…] Dziejopisarstwo wywiera duży wpływ na losy naszego zbiorowiska, a wpływ ten może być zły albo dobry, zależnie od tego, czy dziejopisarstwo przedstawia przeszłość prawdziwie, czy fałszywie”. […]